City Issue

Urban Theory, articles and research


Co-app building

Co-app building is an applied research project launched on February 2016 by Elisavet Hasa, Stelios Minotakis & Constantina Theodorou.Our aim is to elaborate a long-term proposal for reclaiming quality of housing and housing  as a right in the center of Athens by working on  alternative ownership patterns that will result in tangible, realistic outcomes. First thoughts on the project started through our collaboration, since 2014, as members of Koino Athina, in action research on urban commons.

Through case study in the neighborhoods of the center of Athens and using natural and internet tools of participation, we have  come up with the idea of a ‘common land bank’ as a stock for the future remediation of the urban quality of life in Athens. We look into the possibilities of transition to a different model of ownership and the terms on which this could be achieved, as an urban defense amid the changes in ownership and the redistribution of land which are taking place as a result of the crisis. A system of redistribution in the direction of collective ownership is being explored. In collaboration with groups and initiatives across Europe, we examine the legal framework, improvising on existing examples of collective management and decommodification of urban space.

>.<

The project participates in the 15th International Architecture Exhibition La Biennale di Venezia as part of the Greek Pavilion #ThisIsACo-op

 >.<

Domestic Realities, Polykatoikia, Politics of Habitat,  Urban Block/ Urban grid, Collective Ownership, Antiparochi Revisited, Social Inclusion, Public Realm, Participatory Mapping, Co-housing practices, Workers co-operatives, Glocal Networks, Common Sources, Time-sharing, Co-app Platform, In-crisis Financial Alternatives, Architectural Interventions, Open Process, Alternative Law Framework, Legal Innovation, Administration protocols, General Assembly, Non-profit Ownership,  Decentralized International Networks, Self-organization, Autonomy, Social Engineering, Ecological Housing, Housing as a Right,  Relocalization of Economy
Community Land Bank

>.<

>>Link to Co-app building project <<

00_co-op-a511


Ημερολόγιο Ομονοίας

Street residency στην πλατεία Ομόνοιας.

 

Το “Ημερολόγιο Ομονοίας” ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2012 ως ένα ερευνητικό πρότζεκτ για την Ομόνοια, με προσωρινή έδρα κατόπιν ευγενικής παραχώρησης του ιδιοκτήτη ένα από τα παλιά δικηγορικά γραφεία της Πανεπιστημίου 64, ένα τετράγωνο απόσταση από την πλατεία.

 

Η λέξη Ημερολόγιο αποδίδει σε σημαντικό βαθμό τη φύση αυτής της έρευνας, που είναι πρωτίστως βιωματική. Είναι μια απόπειρα να μιλήσει κανείς για τον χώρο με τρόπο συνθετικό – όχι από την πλευρά της ιστορίας, όχι από την πλευρά της αρχιτεκτονικής, της εικόνας ή της ποίησης ανεξάρτητα. Μέσα στα σχέδια αντανακλάται η ιστορία, μέσα στα ποιήματα και τις μικρο-ιστορίες το σχέδιο της Ομονοίας.

Ειδικά για την πλατεία Ομονοίας, η ποικιλία και η διαπλοκή των δυνατών αναγνώσεων είναι πολύ μεγάλη, κι είναι αυτές όλες μαζί που φτιάχνουν τον μύθο της . Η Ομόνοια έλκει τις ιστορίες. Δεν έχει μόνο έναν πολύ ισχυρό συμβολισμό για την Αθήνα, μα και για τη χώρα, μα κι ένα φαντασιακό απόθεμα ανεξάντλητο. Η Ομόνοια θα είναι πάντα ανοιχτή στη συλλογική φαντασίωση, γιατί ποτέ δεν θα ολοκληρωθεί. Μετά την ριζική ανατροπή του αρχικού σχέδιου των Κλεάνθη & Schaubert ,  το πρόβλημα της πλατείας που ήταν πάντα τετράγωνη, αλλά στη συλλογική μνήμη και στη σωματική εμπειρία είναι πάντα κυκλική, μοιάζει τόσο αδύνατο όσο κι ο τετραγωνισμός του κύκλου.

Αρχικό κίνητρο ήταν, μέσα από μια επιτόπια παρατήρηση, να ερευνηθεί ακριβώς το παράδοξο της πλατείας Ομονοίας, η οποία έχοντας αλλάξει  μορφή πιο πολλές φορές από κάθε άλλη στην Αθήνα, εξακολουθεί,  μετά από τόσες αναπλάσεις και διαγωνισμούς να παραμένει στην κοινή συνείδηση ως μια αποτυχία του σχεδιασμού. Είχε προηγηθεί η συμμετοχή στην πολεοδομική έρευνα CCR- Πόλη Κοινοί Πόροι 2010 για τη γειτονιά του Γερανίου, που κατέγραψε κάποια ανθρωπολογικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά της περιοχής.
Η επιλογή της βιωματικής προσέγγισης και αφηγηματικής απόδοσης ήταν κάτι που  υπέβαλλε η ίδια η φύση της πλατείας ως ένα προσαρμοστικό και συγχρόνως αρκετά σταθερό κοινωνικό οικοσύστημα με ακτίνα πολύ ευρύτερη της άμεσης χωρικής της επικράτειας. Προσαρμοστικό γιατι μπορεί να απορροφά τις μεταβολές και σταθερό γιατί οι σχέσεις και οι τρόποι λειτουργίας του φαίνεται να είναι ίδιοι από τις αρχές του αιώνα όταν διαμορφώθηκε ο χαρακτήρας της  ως ένα συγκοινωνιακός κόμβος και σημείο υποδοχής των νεόφερτων στην πόλη.

 

Οι υπάρχουσες κοινωνικές ιεραρχίες της πλατείας, δυσανάγνωστες για όσους  είναι έξω από αυτές, καθορίζουν την μορφή της με πιο έντονο τρόπο από τον εκάστοτε σχεδιασμό ή τις όποιες επενδυτικές προσδοκίες. Το επίπεδο του δρόμου, οι σχέσεις του πεζοδρομίου και όλη η κρυφή τους διαστρωματώση είναι απολύτως κομβικά για την κατανοήση των μηχανισμών παραγωγής του αστικού χώρου στην περίπτωση αυτή. Το περπάτημα σε όλες τις ώρες της μέρας, σε ξεχωριστές και ειδικές μέρες, γίνεται ένα εργαλείο έρευνας- η αφήγηση συγκροτείται περιπατητικά.

 

Από τις συστηματικές περιπλανήσεις στην πλατεία, την παρατήρηση και καταγραφή, προέκυψε μια συλλογή από κείμενα και εικόνες, βίντεο, ιστορικό υλικό, χάρτες και σχέδια, μαρτυρίες των ανθρώπων της πλατείας. Το πρωτογενές αυτό υλικό οργανώνεται με διαφόρους τρόπους παίρνοντας την μορφή ξεναγήσεων, performance-lectures, ενός μπλογκ και μιας έκδοσης που αναμένεται.

>>Το μπλογκ Ημερολόγιο Ομονοίας<<

 

“Ο κύκλος της Ομόνοιας είναι ασφαλής, είναι λαμπερός, είναι ένα κουβάρι δυνατοτήτων. Δεν είχα κάτσει ποτέ πριν στο κέντρο της πλατείας Ομονοίας. Αν σταθείς όμως στο κέντρο, τότε νιώθεις όλους τους δρόμους να ξετυλίγονται γύρω σαν  ίχνη μύριων παράλληλων μέλλοντων χρόνων. Οι δρόμοι ο καθένας με διαφορετική προοπτική, ανοιχτή μέχρι το τέλος, οι δρόμοι είναι υποσχέσεις. Αν έφτανες νύχτα στην Ομόνοια και δεν ήξερες τίποτε πέρα απ’ αυτή, μπορούσες να πιστέψεις ότι εδώ αρχίζει ο κόσμος. Το κυκλικό σχήμα μας είλκυε όλους. Οι άπειρες δυνατότητες γύριζαν γύρω απ’ την πλατεία. Καταδικασμένες να γυροφέρνουν χωρίς να δύνανται ν’ αποφασίσουν.”

Απόσπασμα από την παρουσίαση του ≪Ημερολογίου Ομονοίας≫ στο θέατρο Εμπρός, 06/02/2013 στα πλαίσια του δεκαήμερου φεστιβάλ ≪Where are we now≫ που οργάνωσε η ομάδα Κολεκτίβα Ομόνοια

 

 

 

 

 


Πρακτικές των Κοινών | έρευνα για τα αστικά κοινά στην Αθήνα 2015 (pdf)

Η έρευνα αυτή προέκυψε μέσα από μια συμμετοχική διαδικασία συζητήσεων και παρουσιάστηκε στο Commons Fest 2015, Μάιος 2015, Κτίριο Αρχαιολόγων, Αθήνα.

Γνωρίζουμε ότι η από κοινού διαχείριση πόρων αφορά τόσο την άυλη μορφή τους, όπως γνώση, πολιτισμός, ψηφιακή πληροφορία, γλώσσα όσο και την υλική, όπως το νερό, η ενέργεια, η τροφή.

• Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε τον αστικό χώρο ως κοινό πόρο;
• Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε την από κοινού διαχείριση του
• Πως μπορούμε να “δούμε” τον αστικό χώρο και την παραγωγή του ως ένα αστικό κοινό», ως έδαφος για την δημιουργία νέων μοντέλων δημοκρατικής- κοινωνικής αυτοθέσμισης;

Στα ερωτήματα αυτά προσπαθεί να απάντησει η έρευνα αυτή εξετάζοντας 3 περιπτώσεις/παραδείγματα αστικών χώρων που λειτουργούσαν ήδη στο φαντασιακό της πόλης, και σε κάποια από τα οποία είχαμε/ έχουμε προσωπική εμπλοκή ανταλλάσοντας τις διαπιστώσεις και κρίσεις μας.