City Issue

Urban Theory, articles and research


“Co-housing Practices/Inventing prototypes for Athens” |4-days workshop & ongoing archive |#This IsACo-op, Greek Pavilion Venice

26-28 October   Seed talks, discussions & parallel workshops
30 October           Summary- outcomes & discussion
26-30 October        Ongoing archive of artistic practices: Housing as a Social Agreement

 

Organized by
Co-Hab  Athens, NetHood (Zurich),  INURA Zurich  & INURA Athens
Hosted by
#ThisIsACo-op Greek Pavilion, Giardini, 15th International Architecture Exhibition La Biennale di Venezia

Supported by the Association of Greek Architects (curator of the Greek Pavilion) & MAZI project

Facebook event >>>

 DESCRIPTION
The 4-days workshop on co-housing practices brings together urban practitioners and members of co-housing projects from Zurich, Leipzig and Athens to share their expertise, collaborate and examine the prospect of a realistic implementation of co-ownership models in Athens.

Our aim is to address the issues currently at stake in Athens such as the transforming housing needs, the degradation of urban fabric, the social protection of the new middle-low class and their right to the city; to explore ways of urban resistance to massive speculative real-estate development in the center of the city through paradigms already tested abroad. We aspire that this procedure of knowledge-sharing and common work will establish long-term collaborations and networks.

The meeting is organized in morning sessions where participants discuss and reflect on existing co-housing projects and their socio-political framework, and in afternoon workshops that focus on specific case studies in Athens. Every morning session will be framed around a specific thematic area (ownership, decision-making, sharing space, vision) for which we will try to abstract concrete ideas and knowledge to be used for possible future cases of co-housing in Athens, to be worked in detail in the afternoon workshops.

An overall presentation, followed by an assembly-discussion, will take place on Sunday 30 Oct., during which we will sketch a realistic scenario of instituting protocols for common ownership and co-living practices in Athens and a few concrete future steps.


PARTICIPANTS

FEATURED CO-HOUSING PROJECTS

Kraftwerk1 http://kraftwerk1.ch/
Kalkbreite – http://kalkbreite.net/
Mehr-als-Wohnenhttp://mehralswohnen.ch/
Dreieck https://www.dasdreieck.ch/
NeNa1 – http://nena1.ch
WOGENOhttp://wogeno-zuerich.ch/
Miethaeuser Syndikathttps://www.syndikat.org/en/

WORKSHOP PARTICIPANTS

Panayotis Antoniadis, interdisciplinary researcher,  NetHood, Zurich
Ileana Apostol, architect and urbanist, NetHood ,Zurich
Tobias Bernet, anthropologist and historian, co-founder Central LS housing cooperative, Leipzig / Berlin
Thomas Dimov, architect, Zurich
Sofia Dona , architect & artist, project AKINITO, Athens
Elisavet Hasa, architect, Co-Hab Athens
Tonia Katerini, architect,  STOP AUCTIONS network, Athens
Philipp Klaus, economic and social geographer, INURA Zurich Institute, Zurich
Jens Martignoni, researcher, NetHood, Zurich
Stelios Minotakis, architect, Co-Hab Athens
Rayelle Niemann, artist , Wogeno resident, Zurich
Vassiliki – Vicky Panagiotopoulou, architect MA, Less is More, Athens
Thomas Raoseta, architect, NeNa1 and 5im5i, Zurich
Dimitra Siatitsa, architect- researcher, INURA Athens
Constantina Theodorou, architect-researcher, Co-Hab  Athens
Andreas Wirz, architect, partner Archipel GmbH , co-founder KraftWerk1 ,Board Wohnbaugenossenschaften Zürich, Board WOKO

 

Ongoing archive
ARTISTIC PRACTICES: HOUSING AS A SOCIAL AGREEMENT
Curated by

Giorgos Papadatos & Sofia Dona

Featured works by
Rebecca Agnes / Jonas Dahlberg / Giorgos Gyparakis / Tea Mäkipää / Artemis Potamianou / Kostis Velonis / Erwin Wurm / Angela Ferreira / Eugenio Tibaldi / Yiannis Theodoropoulos / Mona Vatamanu Florin Tudor / Giorgos Papadatos / Dorit Margreiter / Errands / Taysir Batniji / Kimsooja /  Michael Rakowitz / Nicos Charalambidis /  Róza El-Hassan / Tudor Bratu / Teddy Cruz / Raumlabor / Ahmet Öğüt / Sofia Dona / Marjetica Potrč  / Zafos Xagoraris / Rick Lowe Project Row Houses /

Continue reading

Advertisements


Πολίτης, κάτοικος ή εθελοντής; Το δικαίωμα στην πόλη

Citizen, resident or volunteer? The right to the city    | By Constantina Theodorou
For English>>
Kωνσταντίνα Θεοδώρου

Είδηση Νo 1
“Πολίτες θα καθαρίσουν από γκράφιτι τον πεζόδρομο της Αποστόλου Παύλου’
Η δράση αυτή, που καλεί τους πολίτες να προστατέψουν και να αναδείξουν την πόλη τους, είναι αποτέλεσμα συνεργασίας τριών φορέων: της ομάδας πολιτών «Κάθε Σάββατο στην Αθήνα» του δημοσιογράφου Νίκου Βατόπουλου, του δήμου Αθηναίων και του αντιδημάρχου Καθαριότητας, Ανδρέα Βαρελά, και της εταιρείας αντιγκράφιτι υλικών Booka του Ηλία Ανδρεόπουλου. Με βασικό συνδετικό κρίκο και υποκινητή δράσεων και συλλογισμών υπέρ της πόλης τον Νίκο Βατόπουλο, γίνεται επιτέλους εφικτή αυτή η πανστρατιά δυνάμεων εις το όνομα της πόλης.” (πηγή εδώ)


Είδηση Νo 2
“Με το συντονισμό της ΕΛΛΕΤ και πρωτοβουλία των Λυδίας Καρρά και Μάγιας Τσόκλη, φορείς και πολίτες δημιούργησαν το Δίκτυο Πολιτών για το Ιστορικό Κέντρο, με στόχο να ξαναγίνει βιώσιμο το ιστορικό κέντρο της Αθήνας και να σταματήσει η υποβάθμισή του. Στο ιστορικό κτήριο της ΕΛΛΕΤ οι πολίτες του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας έδωσαν την Τρίτη, 4/11/2014 το ενεργό παρόν, δηλώνοντας την αποφασιστικότητά τους για να βγει επιτέλους το Ιστορικό Κέντρο της πόλης από το τέλμα και να γίνει και πάλι βιώσιμο. ” (πηγή εδώ)


Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΞΗ ΠΟΛΙΤΗΣ
Αυτές είναι δυο πολύ πρόσφατες ειδήσεις του μηνός Νοεμβρίου2014. Μπορεί να είναι μικρές κι ασήμαντες, αλλά υπάρχει σ’ αυτές κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον που είναι όχι το ίδιο το γεγονός, αλλά η γλώσσα της είδησης και πιο συγκεκριμένα η χρήση της λέξης πολίτης. Η ιδιαίτερη χρήση της λέξης πολίτης είναι η είδηση πίσω από την είδηση. Ένα χρόνο πριν οι τίτλοι και των δυο ειδήσεων θα ήταν διαφορετικοί, όπως αποδεικνύει και ένα google search με τους αντίστοιχους όρους. Σαν τίτλο της πρώτης είδησης θα διαβάζαμε “εθελοντική δράση καθαρισμού…” και σαν τίτλο της δεύτερης “οι κάτοικοι του ιστορικού κέντρου…”
Να όμως που η λέξη πολίτης έρχεται να αντικαταστήσει την λέξη εθελοντής και κάτοικος, εκτοπίζοντας τελείως τη λέξη δημότης. Η μικρή αυτή γλωσσολογική μετατόπιση δεν θα είχε και πολύ σημασία αν ίσχυε για κάθε αντίστοιχη είδηση. Αν δηλ. όλοι οι εθελοντές που καθαρίζουν ονομάζονταν πολίτες και όλοι οι κάτοικοι που συζητούν για τις γειτονιές τους ονομάζονταν επίσης πολίτες. Κάποιοι ενεργοί πολίτες όμως, όπως στην Ακαδημία Πλάτωνος, παραμένουν “κάτοικοι”, ενώ αυτοί που καθαρίζουν την Απόστολου Παύλου και συνευρίσκονται στα γραφεία της ΕΛΛΕΤ αναβαθμίζονται σε “πολίτες”.

Συνήθως η προπαγανδιστική χρήση της λέξης πολίτης συνδέεται με τον σκοπό του να τονισθεί και να γίνει διακριτή η Ελληνική εθνική ταυτότητα. Με αυτή την χροιά χρησιμοποιείται στα δελτία ειδήσεων για να γίνει η διάκριση ανάμεσα στον εγκληματία αλλοδαπό και τον θύμα Έλληνα πολίτη, ή αντίστροφα, επιβραβεύοντας τον αλλοδαπό που πετυχαίνει κάποιο επίτευγμα αναβαθμίζοντάς τον σε πολίτη, άρα άξιο να είναι Έλληνα. Πρόκειται για μια τυπική χρήση του όρου πολίτης όπως αυτός ορίζεται στο πλαίσιο μιας εθνικής ταυτότητας και ενός κράτους Έθνους. Όταν μιλάμε όμως για τα ζητήματα της πόλης όπου εξίσου Έλληνες πολίτες, χωρίς εθνική διαφορά, διακρίνονται σε κατοίκους, εθελοντές και πολίτες τι νόημα παίρνει η λέξη πολίτης;
Η γλωσσική μετατόπιση από τον εθελοντή στον πολίτη γίνεται σε μια στιγμή όπου οι λέξεις πολίτης, ενεργός πολίτης και κοινωνία των πολιτών βρίσκονται πρώτες σε κάθε συζήτηση και χάραξη πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνώς, ενώ ο εθελοντής με όλα τα αρνητικά του πρόσημα πάει για απόσυρση. Γίνεται επίσης σε μια στιγμή που ο επανορισμός της έννοιας του πολίτη είναι επιτακτικός καθώς απαγκιστρώνεται από το σαφές πλαίσιο ορισμού του εντός ενός έθνους κράτους και διευρύνεται στο πλαίσιο μιας αποεθνικοποιημένης ή μετά-εθνικής- διεθνοποιημένης ταυτότητας. Τι σημαίνουν αυτά?
Χοντρικά η αποεθνικοποιημένη ταυτότητα είναι αυτή που παίρνει υπόσταση ακόμα και εντός ενός έθνους κράτους και ανεξαρτήτως αυτού μέσω της ενεργού συμμετοχής σε μικρότερα ή και πολύ μεγαλύτερα δίκτυα (πχ παίρνοντας μέρος σε ένα παγκόσμιο δημοψήφισμα). Είναι η ταυτότητα του πολίτη που ανήκει στην Κοινωνία των πολιτών και είναι αυτή που πιο πολύ έχει να κάνει με την κλίμακα των ζητημάτων της πόλης. Η μετα-εθνική ταυτότητα ταιριάζει πιο πολύ για να προσεγγίσουμε περιπτώσεις όπως των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι συγχρόνως πολίτες ενός κράτους και μιας ένωσης κρατών.
Η Saskia Sassen που έχει εντρυφήσει στα θέματα αυτά έδωσε τον προηγούμενο Νοέμβριο στο creative summit της Στοκχόλμης μια ομιλία με το πολύ κρίσιμο ερώτημα του “Ποιος είναι ο πολίτης”. Η συζήτηση δεν είναι φιλολογική κι είναι εξόχως αιχμηρή. Αφορά τα δικαιώματά μας -το δικαίωμά μας στον χώρο. Ο ορισμός του πολίτη απαιτεί να ορίσουμε ποιός έχει δικαιώματα, ποιά δικαιώματα και πού.

Continue reading


Υιοθεσίες δημοσίου χώρου/ Τα παρεπόμενα για τον δημόσιο βίο

Adoptions of public space – The effects on “public life” | By Constantina Theodorou
For English>>

Κωνσταντίνα Θεοδώρου. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Περιοδική έκδοση “αρχιτέκτονες”, τεύχος 11, Απρίλιος 2014

Dos Jotas / DON’T EVEN THINK. New York series 2014

Στο περιθώριο των καυτών μεγάλων θεμάτων της πολεοδομικής επικαιρότητας, κάποιες μικρότερες ειδήσεις, που ίσως να μη φαίνονται εξαρχής άξιες προσοχής, με τρόπο ήσυχο, απαλό κι επικίνδυνο έρχονται να προετοιμάσουν το έδαφος μιας νέας συνθήκης για τον δημόσιο χώρο στην Ελλάδα. Πρόκειται για την ιδιωτική διαχείριση του δημόσιου χώρου, ένα μοντέλο εξαιρετικά οικείο στο εξωτερικό, θεσμοθετημένο με διάφορες παραλλαγές, το οποίο στη χώρα μας δεν έχει ακόμα επίσημη νομική μορφή, αν και τα παρακάτω παραδείγματα προλειαίνουν το έδαφος γι’ αυτήν, εκμαιεύοντας πρώτα την κοινωνική νομιμοποίηση και συναίνεση.
Στη σκιά λοιπόν των μεγάλων θεμάτων, τον τελευταίο χρόνο είχαμε τις εξής μικρές ειδήσεις. Καταρχάς την απόφαση του Δήμου να παραχωρήσει τον Εθνικό Κήπο στο ίδρυμα ΝΕΟΝ Δασκαλοπούλου για να στεγάσει τη συλλογή γλυπτών του οργανώνοντας μπιενάλε γλυπτικής και άλλα events, την πρωτοβουλία της «υιοθεσίας» της πλατείας Συντάγματος από τον ιδιοκτήτη του Μεγάλη Βρετανία, και την πρωτοβουλία της ΜΚΟ «Παραδείγματος Χάριν» να ανακαινίσει τις παιδικές χαρές της Αθήνας, ξεκινώντας με την πρώτη παιδική χαρά στο Κουκάκι. Continue reading


REMNANTS of CIAM Rethink/Relaunch Athens

REMNANTS of CIAM Rethink/Relaunch Athens ή πως τα φαντάσματα του 4ου CIAM επιβιώνουν ακόμα στα σχέδια που προωθούνται για την Αθήνα τώρα.
Κωνσταντίνα Θεοδώρου, Διάλεξη στα πλαίσια του προγράμματος “On BOARD”, αφιερωμένο στα 80 χρόνια από το 4ο CIAM, Επιμέλεια Σοφία Ντώνα, CAMP, 30 Ιουνίου 2012, ΑΘΗΝΑ

REMNANTS of CIAM Rethink/Relaunch Athens or how the ghosts of the 4th Ciam are still haunting all the plans for Athens nowadays
Lecture by Constantina Theodorou,  “On BOARD” project, dedicated to the 80 years since the 4th CIAM, Curated by Sofia Dona, CAMP, 30 June 2012, ATHENS
For English>>

 

“….Για την ακρίβεια αυτό που διαποτίζει ακόμα όλα τα σχέδια είναι η ιδέα της ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι το πρόταγμα σε όλα τα σχέδια για την Αθήνα, αλλά και διεθνώς. Η ιδέα της λειτουργικής πόλης βρίσκεται πίσω από όρους όπως Sustainable city, Smart City,Eco-City. Ακόμα και οι φανταστικές πόλεις των Καταστασιακών και των Φουτουριστών, που με την παιγνιώδη τους πρόθεση φαίνεται να ξεφεύγουν από τον όρο της λειτουργικότητας, βρίσκονται ουσιαστικά εντός της διάκρισης της λειτουργικής πόλης, εκπληρώνοντας αποκλειστικά τη λειτουργία αναψυχής (έστω και σοφιστικέ). Η λειτουργικότητα, δηλαδή, αναδύεται ως ο υπέρτατος στόχος της πόλης, η εκπλήρωση της. Σαν να λέμε ότι μια πόλη είναι πόλη όταν λειτουργεί και επιβιώνει. Αυτό παραβλέπει μεμιάς αιώνες ιστορίας όπου η πόλη νοηματοδοτούνταν πρωτίστως από την δυνατότητα και την πυκνότητα σχέσεων. Μιλάμε για μικτές συμπαγείς πόλεις εννοώντας την μίξη και πυκνότητα  των λειτουργιών και όχι απαραίτητα την μίξη, την σχέση των ανθρώπων που είναι τελικά η πόλη.

Υπάρχει μια παγίδα, μάλιστα, ακριβώς στο ποιες είναι οι   4 λειτουργίες, κάτι που μας διαφεύγει. Κατοικία, εργασία, αναψυχή, κυκλοφορία, φαίνεται απλό- τι άλλο θα μπορούσε να είναι η πόλη?  Το πρόβλημα των 4 αυτών κατηγοριών επεσήμανε ο Δεσποτόπουλος το ’55, που διατύπωσε κάποιες καινούριες κατηγορίες.

Και πρότεινε την οικονομική συγκρότηση έναντι της εργασίας, το συν-κατοικείν έναντι της κατοικίας, τον κοινωνικό χώρο έναντι της αναψυχής. Παρακάμπτει την κυκλοφορία μιας και δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις την κυκλοφορία  ισότιμα ως λειτουργία της πόλης, είναι κάτι αυτονόητο, μια πόλη δεν μπορεί να έχει ως στόχο την κυκλοφορία, και βάζει αυτό που είναι μια πολύ σημαντική λειτουργία της πόλης, η ιδεολογική της συγκρότηση, και  η οποία οφείλει να είναι μια προτεραιότητα, ειδικά σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Προτείνει λοιπόν να σχεδιάζουμε με στόχο την “ιδέα της πόλης” και όχι για την επίλυση της κυκλοφορίας. Η ιδεολογική συγκρότηση δεν είναι βεβαίως κάτι στατικό και κάθε εποχή δημιουργεί τη δική της.

Είναι προφανές ότι μέσα από τις κατηγορίες του Δεσποτόπουλου αναδύεται και ένα άλλο μοντέλο πόλης στην φύση του, μια πόλη σχέσεων. Όπως ήταν παλιότερα οι πόλεις. Αυτή η ιδέα της πόλης μαζί με τις  4 νέες κατηγορίες που όρισε φαίνεται να ξεχάστηκαν. Δεν μιλάμε για οικονομική συγκρότηση, για κοινωνικό χώρο, και ιδεολογική συγκρότηση, για συν -κατοικείν. Μιλάμε για κατοικία, αναψυχή, εργασία, κυκλοφορία, ακόμη κι όταν φαίνεται να μιλάμε για κάτι άλλο. Οι λέξεις δεν είναι αθώες.  Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε φτιάχνουν την πόλη.

Κι αυτό μπορούμε να το δούμε στα παραδείγματα των πιο προβεβλημένων σχεδίων για την Αθήνα τώρα….”

Όλο το κείμενο μαζί με τα σχέδια  στην παρουσίαση που ακολουθεί.